Það sem þarf að vita áður en farið er inn á fjármálamarkaði ESB/EES
Ef fyrirtækið þitt hyggst hasla sér völl á fjármálamörkuðum Evrópusambandsins — með því að opna verðbréfareikning eða byrja að nota fjárfestingarþjónustu — kemstu líklega að því að þú þarft að fá auðkenni lögaðila (LEI) áður en lengra er haldið.
Mörg fyrirtæki átta sig ekki á að án gilds LEI er ómögulegt að eiga viðskipti í kauphöllum, leggja inn viðskiptafyrirmæli eða jafnvel opna verðbréfareikning. Þetta er ekki aðeins stjórnsýsluformsatriði — það er bindandi regluverkskrafa um allt Evrópska efnahagssvæðið, þar með talið á Íslandi, sem tryggir gagnsæi og öryggi innan fjármálakerfisins.
Hvað er LEI og af hverju krefst ESB þess?
LEI er 20 stafa alþjóðlegt auðkenni sem auðkennir ótvírætt lögaðila sem taka þátt í fjármálaviðskiptum. Það virkar eins og stafrænt vegabréf fyrir fyrirtækið þitt. Það sýnir skýrt hver þú ert, hvað þú átt og hvernig þú tengist öðrum aðilum.
Í kjölfar fjármálahrunsins 2008 fól G20-ríkjahópurinn Fjármálastöðugleikaráðinu (FSB) að þróa alþjóðlegt kerfi til að auðkenna lögaðila og draga úr kerfisáhættu sem stafar af skorti á gagnsæi. Þetta leiddi til þess að Alþjóðlega LEI-auðkenniskerfið (GLEIS) var stofnað, sem GLEIF, sjálfseignarstofnun með höfuðstöðvar í Sviss, hefur umsjón með.
Lagaramminn: MiFID II, MiFIR og LEI-skyldan
Krafan um notkun LEI er sett fram í nokkrum meginreglugerðum ESB/EES:
-
MiFID II – tilskipun 2014/65/ESB
-
MiFIR – reglugerð (ESB) nr. 600/2014
-
Framseld reglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) 2017/394
Þessar reglugerðir kveða á um að fjármálafyrirtæki verði að tilkynna verðbréfaviðskipti og auðkenna alla viðeigandi aðila. Eina viðurkennda leiðin til að auðkenna lögaðila er gildur LEI-kóði. Reglurnar hafa verið innleiddar í íslensk lög og nánari lagalegar upplýsingar er að finna á EUR-Lex.
Í stuttu máli:
Ef fyrirtækið þitt vill kaupa, selja eða eiga viðskipti með verðbréf á Evrópska efnahagssvæðinu er LEI skylda. Fjármálastofnunum er óheimilt að afgreiða viðskipti án þess.
Hvernig á að sækja um LEI
LEI er gefið út af staðbundnum rekstrareiningum (LOU) sem GLEIF hefur faggilt. Flest fyrirtæki nota skráningaraðila á borð við LEI System, sem einfalda ferlið með því að safna og staðfesta gögn fyrirtækisins og hafa svo samráð við útgefandi LOU.
Þegar umsóknin hefur verið samþykkt er LEI birt í alþjóðlegum gagnagrunni GLEIF, þar sem bankar, eftirlitsaðilar og aðrir aðilar geta auðveldlega nálgast og staðfest það.
Gildistími og endurnýjun LEI
Auðkenni lögaðila (LEI) gildir í eitt ár. Að þeim tíma liðnum rennur það út og fyrirtækið uppfyllir ekki lengur fjármálareglur ESB/EES.
Evrópska verðbréfamarkaðseftirlitsstofnunin (ESMA) hefur gert kröfuna skýra:
Aðeins má eiga viðskipti við aðila þar sem LEI-staða í gagnagrunni GLEIF er skráð sem „ISSUED“.
Ef LEI-ið þitt rennur út verða fjármálastofnanir lögum samkvæmt að hafna viðskiptafyrirmælum þínum. Sem betur fer er endurnýjun einföld. Þú getur endurnýjað LEI-ið þitt allt að 60 dögum fyrir gildislok, og hjá LEI System tekur ferlið aðeins nokkrar mínútur.
Af hverju LEI-krafa ESB skiptir máli
ESB vinnur að framtíðarþolnu fjármálakerfi, þar sem traust, gagnsæi og ábyrgð skipta höfuðmáli.
LEI-kerfið hjálpar til við að:
-
Berjast gegn peningaþvætti og duldu eignarhaldi
-
Einfalda reglubundna skýrslugjöf
-
Tryggja að allir markaðsaðilar séu auðkennanlegir og rekjanlegir
-
Leggja grunninn að stafrænum lagalegum auðkennum, þar á meðal hinum vaxandi vLEI staðli
Ef einhver biður þig um LEI-ið þitt er það ekki bara formsatriði. Það gegnir lykilhlutverki í framtíðarsýn ESB um gagnsæja fjármálaframtíð.
📘 Sæktu um eða endurnýjaðu LEI núna á:
👉 leisystem.is